ساعت معاملات بورس و بازارهای مالی ایران

معاملات سهام در بورس تهران و فرابورس از شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰ انجام می‌شود و پیش از آن، از ۸:۴۵ تا ۹:۰۰، مرحلهٔ پیش‌گشایش برقرار است. اما همهٔ بازارها این ساعت را ندارند: اوراق درآمد ثابت از ۸:۳۰ تا ۱۵:۰۰، گواهی طلا و نقره از ۱۲:۰۰ تا ۱۸:۰۰ و بورس انرژی تا ۱۵:۰۰ معامله می‌شوند. جدول کامل روزها و ساعت هر بازار در ادامه آمده است.

جدول ساعت معاملات همهٔ بازارها

پیش‌گشایش دقیقاً چه‌کار می‌کند؟

در مرحلهٔ پیش‌گشایش هیچ معامله‌ای انجام نمی‌شود؛ فقط سفارش خرید و فروش ثبت، ویرایش یا حذف می‌شود. سامانهٔ معاملات از روی همین سفارش‌ها و با سازوکار «حراج ناپیوسته»، قیمتی را پیدا می‌کند که بیشترین حجم معامله در آن ممکن باشد — این می‌شود قیمت گشایش. رأس ساعت شروع معاملات، سفارش‌های سازگار با قیمت گشایش یک‌جا معامله می‌شوند و از آن به بعد بازار به حالت «حراج پیوسته» می‌رود: هر سفارش خرید و فروشی که قیمتش با طرف مقابل بخواند، بلافاصله معامله می‌شود.

سهام و صندوق‌های سهامی: ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰

سهام، حق تقدم و صندوق‌های قابل معاملهٔ سهامی و مختلط همگی یک ساعت کاری دارند: پیش‌گشایش از ۸:۴۵ تا ۹:۰۰ و معاملات پیوسته از ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰، از شنبه تا چهارشنبه. دقایق ابتدایی و انتهایی این بازه معمولاً پرحجم‌ترین و پرنوسان‌ترین دقایق روزند.

اوراق درآمد ثابت: بازاری که زودتر باز می‌شود و دیرتر می‌بندد

اوراق بدهی و صندوق‌های درآمد ثابت پیش‌گشایش کوتاه‌تری دارند (۸:۲۵ تا ۸:۳۰) و از ۸:۳۰ تا ۱۵:۰۰ معامله می‌شوند. یعنی نیم ساعت قبل از سهام باز می‌شوند و دو و نیم ساعت بعد از آن بسته می‌شوند. برای کسی که می‌خواهد نقدینگی را بین سهام و درآمد ثابت جابه‌جا کند، این اختلاف ساعت عملاً یک پنجرهٔ کاری اضافه است.

طلا، نقره و گواهی‌های کالایی: بازار بعدازظهر

گواهی سپردهٔ طلا و شمش، گواهی و صندوق‌های نقره و گواهی محصولات کشاورزی مثل زعفران، ساعت کاری متفاوتی دارند: پیش‌گشایش از ۱۱:۴۵ تا ۱۲:۰۰ و معاملات پیوسته از ۱۲:۰۰ تا ۱۸:۰۰. این یعنی وقتی بازار سهام ساعت ۱۲:۳۰ بسته می‌شود، بازار طلا و نقره تازه نیم ساعت است شروع کرده و تا عصر ادامه دارد — و می‌تواند به نوسان‌های بعدازظهر دلار و اونس جهانی واکنش نشان دهد.

چند گواهی کالایی هم سازوکار خاص خودشان را دارند: گواهی سیمان فقط دوشنبه و سه‌شنبه، و گواهی شیشه و میلگرد فقط دوشنبه معامله می‌شوند؛ در هر دو، سفارش‌گیری از ۱۲:۴۵ تا ۱۴:۰۰ انجام می‌شود و معامله رأس ساعت ۱۴:۰۰ با حراج تک‌قیمتی صورت می‌گیرد، نه به‌صورت پیوسته.

بورس انرژی، سلف موازی و اوراق مسکن

• بورس انرژی — بازار فیزیکی: از ۹:۰۰ تا ۱۵:۰۰ و بدون مرحلهٔ پیش‌گشایش.
• بورس انرژی — بازار مشتقه: پیش‌گشایش از ۸:۵۵ و معاملات از ۹:۰۰ تا ۱۵:۰۰.
• سلف موازی استاندارد: پیش‌گشایش ۸:۴۵ تا ۹:۰۰ و معاملات ۹:۰۰ تا ۱۵:۰۰.
• اوراق تسهیلات مسکن و صندوق‌های املاک و مستغلات: پیش‌گشایش ۸:۴۵ تا ۹:۰۰ و معاملات ۹:۰۰ تا ۱۵:۰۰.

چند نکتهٔ عملی

• ساعت‌های این جدول مصوبهٔ نهاد ناظر است و ثابت نمی‌ماند؛ در سال‌های اخیر هم ساعت سهام و هم ساعت بازار طلا چند بار تغییر کرده است. مرجع نهایی، اطلاعیه‌های رسمی و سایت tsetmc است.
• تعطیلی رسمی وسط هفته بازار را کامل می‌بندد؛ اگر روزی داده‌ای روی تابلو نیست، اول تقویم را چک کنید نه اتصال اینترنت را.
• ثبت سفارش در سامانهٔ بیشتر کارگزاری‌ها خارج از ساعت بازار هم ممکن است، اما سفارش تا شروع پیش‌گشایش جایی ارسال نمی‌شود.
• برای صندوق‌های طلا و نقره، قیمت پایانی ساعت ۱۸ بسته می‌شود ولی قیمت جهانی اونس و دلار شب هم حرکت می‌کند؛ فاصلهٔ این دو، فردای معاملاتی را می‌سازد و در محاسبهٔ حباب صندوق دیده می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ ساعت معاملات بورس و بازارهای مالی ایران

این مطلب صرفاً جنبهٔ آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و به‌هیچ‌وجه توصیهٔ خرید یا فروش نیست. تصمیم سرمایه‌گذاری و مسئولیت آن بر عهدهٔ خود شماست. پیش از هر معامله، تحقیق شخصی کنید و در صورت نیاز با مشاور دارای مجوز مشورت کنید.